Konferencja EuCuComm 2026
Dziedzictwo wolności religijnej wartością europejską
Po raz piąty Parafia Ewangelicko-Augsburska w Lubaniu we współpracy z Dolnośląskim Oddziałem Stowarzyszenia Konserwatorów Zabytków oraz Biurem Inżynierów AŁYKOW zorganizowała międzynarodową konferencję naukową Europejska Wspólnota Kultury (EuCuComm 2026). Odbyła się ona w Zittau w dniach 16-18. września 2026 roku, a tematem przewodnim było dziedzictwo wolności religijnej jako wartość europejska.
Dzięki owartości władz miasta konferencja mogła zgromadzić się w historycznej Bürgersaal czyli Sali Obywatelskiej tj. najbardziej reprezentacyjną sali ratusza, niezwykle bogato wyposażona, zaliczana do najpiękniejszych w całej Saksonii. Na szczególną uwagę zasługuje bogato zdobiony sufit sali oraz trybuny, które składają się z boazerii konstrukcji belkowej. Ściany zdobią brązowe popiersia wybitnych burmistrzów i władców Zittau, którzy odegrali znaczącą rolę w historii miasta. Na wysokich postumentach stoją cztery figury naturalnej wielkości, symbolizujące miłość do ojczyzny, zgodę, pobożność i pracowitość, które – podobnie jak dwie statuy: Temidy, uosabiającej mądrość, oraz Sophii, uosabiającej sprawiedliwość, znajdujące się przy głównym portalu ratusza – zostały wykonane przez drezdeńskiego rzeźbiarza Beyera.
Obrady rozpoczął ks. radca Cezary Królewicz z Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Lubaniu w imieniu głównego organizatora wyrażając wdzięczność wszystkim osobom i instytucjom, które wsparły organizację kolejnej edycji konferencji.
Uczestników konferencji powitał Thomas Zenker – nadburmistrz Zittau, który wyraził swoją radość i zadowolenie z faktu wybrania Zittau na miejsce konferencji także w kontekście tematyki konferencji.
Następnie słowa pozdrowienia uczestnikom przekazał starosta powiatu lubańskiego Zbigniew Zjawin wyrażając swoją wdzięczność za organizację konferencji, jej tematykę oraz poprzez obecność władz samorządowych za kolejną możliwość współpracy samorządów obu państw w rejonie przygranicznym. Głos zabrał również burmistrz miasta Lubań Grzegorz Wieczorek, który podkreślił wagę tego rodzaju spotkań dla budowania współcześnie dobrych relacji pomiędzy miastami dawnego Związku Sześciu Miast.
W imieniu Komitetu Naukowego głos zabrał prof. Łukasz Bednarz z Politechniki Wrocławskiej witając zgromadzonych i życząc dobrego czasu obrad.
Wykład wprowadzający zatytułowany Współczesne rozumienie wolności religijnej w Europie przedstawił Biskup Marcin Orawski – zwierzchnik Diecezji Wrocławskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce. Na wstępie powiedział: Spotykamy się dziś w Zittau – w Żytawie. Gdy spojrzymy na to miejsce z perspektywy geografii, historii i życia religijnego, trudno o lepszą przestrzeń na rozpoczęcie obrad poświęconych dziedzictwu wolności religijnej. Jesteśmy na południowym krańcu Górnych Łużyc, tuż obok polsko-czesko-niemieckiego trójstyku – w regionie, gdzie od stuleci spotykały się wpływy łużyckie, czeskie, saskie i śląskie. Właśnie tutaj, na obszarze historycznego Związku Sześciu Miast (Sechsstädtebund), przemiany wyznaniowe nie wynikały tylko z decyzji wydawanych z góry. Były częścią codziennego życia i wymagały ciągłych negocjacji politycznych, terytorialnych i społecznych.
Następnie prof. Łukasz Bednarz zaprezentował jako współautor wykład poświęcony stanowi technicznemu nagrobka św. Jadwigi w Trzebnicy. Temat przygotował i opracował wraz z Danielem Gibskim – dolnośląskim wojewódzkim konserwatorem zabytków, Katarzyną Dziurą, Andrzejem Kasiedczakiem, Piotrem Pawłowskim oraz Markiem Skłodowskim.
Pierwszego dnia konferencji głos zabrał również dyrektor muzeów miejskich w Zittau dr Peter Knüvener podejmując tematykę Między tradycją a Reformacją. Dzieła sztuki z okresu Reformacji w Zittau.
Prof. Bogusław Wowrzeczka i prof. Marzanna Jagiełło zaprezentowali drugiego dnia wykład Od Exulantenstadt do factory town: Przestrzenny fenomen protestanckich miast ucieczki jako prototypów nowoczesnych miast przemysłowych.
Wśród wykładowców znaleźli się także: Joanna Szczepankiewicz-Battek, Janusz Łach, Andrzej Kadłuczka, Agnieszka Filak, ks. prof. Mieczysław Różański, Piotr Frąckiewicz, Krzysztof Raszczuk, Piotr Opałka, Monika Magdziak, Dominik Przygodzki, Aleksandra Pękała, Tomasz Nieruchalski, Wojciech Laska, Roman Marciniak, Gabriela Wojciechowska, Agnieszka Chudzińska, Paulina Korneluk, Marek Durajczyk, Marcin i Aleksandra Gorączko, Dominik Logoń, Magdalena PIechówka-Mielnik.
Drugiego dnia uczestnicy mogli poznać historię miasta Zittau podczas spaceru po mieście. W muzeach miejskich można było zobaczyć m.in. unikatowe, historyczne tkaniny pasyjne z XV i XVI wieku (Fastentücher). Wśród zabytków znalazły się również: wnętrze odnowionego kościoła ewangelickiego św. Jana, zabytkowy Dom Solny (Salzhaus), rynek z zachowaną historyczną zabudową i wiele innych.
Jak co roku konferencja podjęła tematykę interdyscyplinarnie. Organizowane w ciągu ostatnich sześciu lat konferencje naukowe jednoznacznie potwierdziły głęboką zasadność, a zarazem konieczność stosowania interdyscyplinarnego podejścia do badań nad materialnym i niematerialnym dziedzictwem kulturowym Europy Środkowej. Pogranicze polsko-czesko-niemieckie, będące głównym przedmiotem zainteresowania i badań w ramach konferencji EuCuComm, stanowi wyjątkowe w skali europejskiej laboratorium badawcze. Splecione ze sobą od wieków procesy religijne, polityczne, społeczne i architektoniczne pozostawiły tu materialny ślad w postaci obiektów zabytkowych o niepowtarzalnym charakterze.
Następna szósta edycja konferencji EuCuComm odbędzie się we wrześniu 2027 roku.